Máy bán lẻ tự động, “mỏ vàng” bỏ quên của Việt Nam
09:03, ngày 17-01-2017
Với dân số đông, năng lực mua sắm của người tiêu dùng tăng nhanh, Việt Nam được đánh giá là thị trường tiềm năng cho hình thức kinh doanh máy bán hàng tự động. Thế nhưng, hiện nay, khái niệm về máy bán hàng tự động vẫn còn xa lạ với phần lớn người tiêu dùng.

Những chiếc máy rút tiền tự động (ATM) giờ đây đã trở nên vô cùng gẫn gũi, thân quen với người dân Việt Nam. Nhưng ít ai biết được rằng, hơn chục năm trước mới khi mới xuất hiện tại Việt Nam, không ít người hoài nghi về sự thành công của chiếc máy này. Câu chuyện tương tự cũng đang diễn ra với hạ tầng bán lẻ tự động thông qua hệ thống máy bán hàng tự động.

“Máy kiếm tiền” của thế giới

Máy bán hàng tự động (vending machine) từ lâu là phương tiện mua bán quen thuộc ở nhiều nước phát triển trên thế giới. Tại Nhật Bản, những chiếc máy này phổ biến đến mức người ta không chỉ mua đồ ăn, thức uống mà có thể xem bói hay mua thú nuôi từ máy bán hàng tự động.

Với dân số đông, năng lực mua sắm của người tiêu dùng tăng nhanh, tốc độ đô thị hóa phát triển mạnh mẽ, Việt Nam được đánh giá là thị trường tiềm năng cho hình thức kinh doanh này. Thế nhưng, cho đến hiện nay, khái niệm về máy bán hàng tự động vẫn còn xa lạ với phần lớn người tiêu dùng.

Năm 2003, khi Ngân hàng nhà nước chính thức phát hành tiền xu tại Việt Nam, một số nhà sản xuất đã đưa vào những chiếc máy bán hàng tự động với mong muốn tạo ra thói quen mua sắm hiện đại cho người dân. Đáng tiếc, tiền xu không được nhiều người ưa chuộng và những chiếc máy bán hàng tự động cũng nhanh chóng “dẹp tiệm”.

photo-1-1484553345078-crop-1484553395788

 

Sau đó, vẫn có một số hộ kinh doanh nhỏ hoặc các doanh nghiệp lớn thử sức đầu tư nhưng hầu hết đều khá chật vật tìm đất sống. Tưởng rằng cảnh “sống mòn” của những chiếc máy bán hàng tự động sẽ tiếp tục diễn ra tại Việt Nam nhưng gần đây, với sự đầu tư bài bản và quy mô của một số doanh nghiệp, phương tiện mua bán này đang dần chiếm được lòng tin của một bộ phận người tiêu dùng, đặc biệt là các bạn trẻ.

Nâng tầm hạ tầng bán lẻ tự động

Khi nói về nguyên nhân thất bại, hầu hết các doanh nghiệp phát triển hệ thống này cho rằng thói quen của người tiêu dùng Việt rất khó thay đổi. Tuy nhiên, ông Nguyễn Bảo Quốc – Tổng giám đốc công ty lại có quan điểm khác.

Với kinh nghiệm triển khai dịch vụ tại gần 200 điểm bán trên cả nước, ông Quốc cho rằng người tiêu dùng hiện nay, đặc biệt là các đối tượng khách hàng trẻ cập nhật xu hướng trên thế giới rất nhanh. “Họ sẵn sàng trải nghiệm và sử dụng nếu dịch vụ thật sự chất lượng”, ông Quốc nói.

Một lý do khác khiến máy bán hàng tự động không có đất sống tại Việt Nam, đó là do hạ tầng bán lẻ tự động còn khá khiêm tốn. Trong khi ở các nước, việc sử dụng máy bán hàng tự động như chuyện cần thiết thì ở Việt Nam chỉ lèo tèo vài máy ở vài địa điểm.

Nếu có thể phổ biến được máy bán hàng tự động và nhân rộng ra nhiều nơi, phát huy được tính tiện lợi trong việc sử dụng máy cũng là cách để nâng tầm hạ tầng bán lẻ.

Theo CEO S&B, câu chuyện của hệ thống bán lẻ tự động khá tương đồng với giai đoạn đầu phát triển của máy ATM tại Việt Nam.

Quay lại thời điểm hơn 10 năm về trước khi những cây ATM đầu tiên xuất hiện, không nhiều người Việt mặn mà với việc rút tiền qua thẻ cũng như trải nghiệm các dịch vụ của thẻ ATM. Phần vì thói quen sử dụng tiền mặt đã “ăn sâu” vào người dân, phần vì cơ sở hạ tầng chưa phát triển nên mức độ phủ sóng của các máy ATM còn thấp.

Tuy nhiên, theo đà phát triển của kinh tế, tốc độ tăng trưởng của thị trường ATM ngày càng cao với quy mô phát hành và sử dụng ngày càng lớn. Theo số liệu từ Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước, đến hết quý II năm 2016, toàn thị trường có 106,03 triệu thẻ ngân hàng (gồm cả thẻ nội địa và quốc tế).

Ông Quốc cho rằng giống như ATM, khi hạ tầng bán lẻ tự động đủ lớn, người dùng sẽ thay đổi thói quen và thị trường máy bán hàng tự động sẽ đem “vàng” về cho những công ty có chiến lược kinh doanh đúng đắn. “Quy mô thị trường có thể đạt 3 tỷ USD vào năm 2020”, ông Quốc nhận định.

"Chúng tôi đang mong chờ có thật nhiều các đơn vị trong và ngoài nước cùng triển khai hệ thống này để sức lan tỏa của hệ thống ngày một nhanh hơn, người tiêu dùng Việt Nam được hưởng lợi dịch vụ hiện đại nhiều hơn."

Ngày 10/1/2017 mới đây, tại Thành phố Hồ Chí Minh, CTCP Đầu tư Hàng tiêu dùng Quốc tế đã ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với Công ty TNHH Nước giải khát Cocacola Việt Nam về việc phát triển hạ tầng bán lẻ tự động.

Tạ Chi (Tổng hợp)/TBDN
Doanh Nhân 24H
Doanh Nhân 24H
Doanh Nhân 24H
Doanh Nhân 24H
Doanh Nhân 24H
Doanh Nhân 24H
Doanh Nhân 24H
Doanh Nhân 24H
Doanh Nhân 24H